Cây rau má

Rau má hay tích tuyết thảo hoặc lôi công thảo (danh pháp hai phần: Centella asiatica) là một loài cây 1 năm thân thảo trong phân họ Mackinlayoideae của họ Hoa tán (Apiaceae),  nguồn cội Australia, các đảo thanh bình Dương, New Guinea, Melanesia, Malesia và châu Á. Nó được sử dụng như 1 mẫu rau cũng như trong y khoa Ayurveda và y khoa cổ truyền Trung Hoa. Tên khoa học đồng tức là Hydrocotyle asiatica L., Trisanthus cochinchinensis Lour.
Cây Rau Má - Centella Asiatica (L.) Urban

Tên khoa học: Centella asiatica Urban

Tên nước ngoài: Indian pennywort (Anh), Centelle, Bévillacque (Pháp)

Đặc điểm


Nó mang các lá hình thận, màu xanh với cuống dài và phần đỉnh lá tròn, kết cấu suôn sẻ nhẵn với những gân lá dạng lưới hình chân vịt. những lá mọc ra từ cuống dài khoảng 5–20 cm. Bộ rễ bao gồm những thân rễ, mọc thẳng đứng. Chúng sở hữu màu trắng kem và được che phủ bằng những lông măng ở rễ.Hoa và quảHoa rau má sở hữu màu trắng hoặc phớt đỏ, mọc thành các tán nhỏ, tròn gần mặt đất. Mỗi hoa được bao phủ 1 phần trong 2 lá bắc màu xanh. các hoa lưỡng tính này hơi nhỏ (nhỏ hơn 3 mm), với 5-6 thùy tràng hoa. Hoa với 5 nhị và 2 vòi nhụy. Quả với hình mắt lưới dày dặc, đây là điểm phân biệt nó  các loài trong chi Hydrocotyle với quả sở hữu bề mặt trơn tuột, sọc hay giống như mụn cơm. Quả của nó chín sau 3 tháng và đầy đủ cây, bao gồm cả rễ, được thu hái thủ công.


Phân bố, sinh học và sinh thái:


Chi Centella L. sở hữu khoảng 40 loài, phân bố ở Nam và Đông Nam châu Á. Ở Việt Nam, rau má mọc ngẫu nhiên ở khắp nơi, ưa ẩm.

Mùa hoa quả: tháng 4-6.

Bộ phận dùng:

Toàn cây (Herba Centellae asiaticae)

Thường sở hữu tên là Tích tuyết thảo.

Thành phần hóa học:

Triterpen, tinh dầu, hợp chất polyacetylen, flavonoid (kaempferol, quercetin), steroid (β- sitosterol, stigmasterol, campestrol). Tác dụng dược lý - Công dụng:
Rau má chữa sốt, đan độc, mụn nhọt, bệnh gan vàng da, thổ huyết, chảy máu cam, táo bón, tả lỵ, tiểu luôn tiện rắt buốt, bạch đái bạch đới, mất sữa, sắc với cây mào gà chữa vàng da. Cao rau má điều trị những vết thương nhiễm bẩn, điều trị bỏng.

Rau má làm thuốc

Chữa trúng thử, say nắng, say nóng: Lấy khoảng 100g rau má tươi, rửa sạch, giã nát, vắt lấy nước, thêm chút muối ăn, quấy đều cho uống.  thể kết hợp rau má với lá sen tươi, cỏ lọ nồi tươi, mỗi thứ sử dụng 100g, rửa sạch, thái nhỏ, giã nát, vắt lấy dịch, thêm chút muối ăn, quấy đều cho uống. ngoài ra mang thể dùng rau má dưới dạng chè để giải nhiệt hàng ngày: rau má, vỏ đậu xanh, đậu ván trắng, mạch môn, mỗi vị 12g, sinh địa 10 g, sa sâm, lá tre (tươi) mỗi vị 8 g, cam thảo 4 g, ngày một thang, dưới dạng hãm.
Chữa rôm sẩy, mẩn ngứa: Hàng ngày ăn rau má tươi, hoặc giã nát vắt lấy nước uống, nếu trẻ nhỏ, sở hữu thể thêm chút đường hoặc mật ong cho dễ uống.
Chữa ho khan, ho lâu ngày, ho thể nhiệt: Rau má tươi 100g, rửa sạch vắt lấy dịch cho uống; mang thể dùng 40g rau má (khô) kết hợp mang bạc hà, cóc mẳn, mỗi vị 16g, bách bộ, mạch môn, mỗi vị 12g, cam thảo 8g. sắc uống, ngày càng thang. Uống ngay lập tức 1-2 tuần.

Chữa đau bụng tiêu chảy, rau má khô (sao vàng) 10g, bạch biển đậu 12g, hoắc hương, hương phụ, hạt mã đề, mỗi vị 8g, sa nhân 3g, gừng tươi 2g. sắc đẹp uống, ngày 1 thang.
Chữa viêm loét dạ day, tá tràng, rau má (khô) 12g, đảng sâm 16g, hoài sơn, ý dĩ, kê huyết đằng, cam thảo dây, hà thủ ô đỏ, đỗ đen (sao), mỗi vị 12g. sắc uống, ngày một thang.
Chữa viêm bóng đái cấp, rau má 10g, người thương công anh 20g, mã đề 16g, thài lài tía, chi tử, râu ngô, mộc thông, cam thảo dây, mỗi vị 12g. sắc đẹp uống, ngày một thang.
Chữa viêm gan vàng da, rau má (tươi) 100g, nhân trằn 30g, chi tử 12g, vàng đắng 6g. nhan sắc uống, ngày 1 thang.
Mới đây rau má được bào chế dưới dạng thuốc mỡ để chữa bỏng sở hữu hiệu quả thấp, giúp cho vết thương vững mạnh doanh nghiệp hạt và lên da non mau chóng.

Tuy nhiên, trong khi sử dụng, cần phân biệt một số dược liệu mang tên Rau má, sau đây:
- Rau má lông (Glechoma hederacea L.), Họ bạc hà (Lamiaceae), mọc hoang ở vùng núi Tam Đảo, Lào Cai, Lạng Sơn... Cây với thân vuông, cao độ 10-30 cm. Lá tròn, có răng cưa giống lá rau má. khi vò  mùi thơm. Rau má lông được dùng cốt yếu để chữa sỏi niệu quản, sỏi mật, sỏi ống dẫn mật, viêm thận, phù thũng, hoặc những trường hợp bạch đái bạch đới, chữa kinh nguyệt không đều, ngày 12- 16g, dưới dạng thuốc sắc
- Rau má lá lớn (Hydrocotyle nepalensis Hook.). Cây sở hữu lá giống lá rau má, cao độ 20-30 cm, hoa nhỏ, mầu trắng. Cây dùng khiến dược liệu trị ho, hen, khí hư bạch đới, viêm gan.

- Rau má mỡ (Hydrocotyle sibthorpioides Lam.). Lá giống lá rau má, song  kích thước nhỏ hơn. Mặt trên lá nhẵn bóng, giống như láng một lớp mỡ. Hiện được sử dụng toàn cây để trị viêm gan vàng da, viêm gan virut, xơ gan, viêm họng, cảm sốt, ngày 20 - 40g, dưới dạng nước sắc.
Ngoài các loài rau má nói trên, còn có một số cây khác cũng mang tên rau má: Cây rau má lá rau muống trị ngứa lở, ung độc, đau mắt đỏ, đau họng... Rau má núi trị tiêu thũng, hút mủ. Rau má nước trị đau bụng, phong thấp, rau má ngọ trị mụn nhọt, rắn cắn, rau má vĩ (rong mơ) trị bướu cổ, thủy thũng.
Theo Trung y, rau má sở hữu tính hàn (lạnh), tân (cay), khổ (đắng). lúc ăn ở dạng tươi như một dòng rau, người ta cho rằng nó giúp cho việc duy trì sự trẻ trung. Nước được sắc từ lá rau má được coi là  tác dụng hạ áp huyết. Nước nhan sắc này cũng được coi là một bài thuốc bồi bổ quý để mang sức khỏe tốt (tăng trí nhớ, thị lực). mẫu thuốc đắp từ lá cũng được dùng để điều trị các chỗ đau, hạ sốt. Nó còn được tiêu dùng trong điều trị các chứng phù; viêm thanh quản, tĩnh mạch, phế quản; các bệnh trĩ, phong, eczema hay vẩy nến; giải ngộ độc sắn và lợi tiểu.

Một vài bài báo cáo công nghệ cho thấy khả năng của rau má trong việc hỗ trợ điều trị làm lành vết thương. khi điều trị bằng rau má, sự liền sẹo được kích thích bằng việc cung cấp ra những chất keo chiếc I. Việc điều trị này cũng cho thấy sự giảm sút đáng kể của những tác động viêm nhiễm và việc tạo ra các nguyên bào sợi.

Những nhà thảo mộc học còn cho rằng nó sở hữu chứa nguyên tố trường thọ gọi là 'Vitamin X trẻ trung'  tác dụng bồi dưỡng cho não và các tuyến nội tiết và xác nhận rằng nước chiết từ rau má giúp cải thiện các vấn đề về hệ tuần hoàn và da.

Tại Việt Nam, tinh rau má tươi đã được Viện Công nghiệp Thực phẩm cung cấp thành công.

Truyền thuyết

Rau má được cho là đã khiến nên sự trường sinh của một võ sư môn Thái cực quyền là Lý Thanh Vân (李清雲). Người ta kể rằng ông đã sống thọ tới 256 tuổi, 1 phần là do sử dụng các loại thảo dược Trung Hoa truyền thống, trong đấy với rau má.

1 câu chuyện dân gian tại Sri Lanka nhắc lại rằng 1 vị vua lừng danh trong thế kỷ 10  tên gọi Aruna đã cho rằng rau má sản xuất cho ông sức khỏe và sức chịu chứa đủ để thỏa mãn 50 phi tần của mình.

Ăn rau má bao nhiêu thì tốt?

Rau má là một dòng rau ăn thông thường và vì chưa thấy ngộ độc cần rộng rãi người vẫn cứ tiêu dùng thường xuyên, nhưng ý kiến của Đông y thái quá thì bất cập, ăn phổ biến quá thì dễ sinh bệnh.

BS. Nguyễn Hồng Siêm, chủ tịch Hội Đông y Hà Nội khuyến cáo buộc phải mang chế độ dùng rau má tuyệt vờigiảm thiểu tương tác không phải chăng đến sức khỏe của chúng ta. tiêu dùng quá phổ biến rau má và kéo dài  thể gây biến chứng cho 1 số tế bào máu, tế bào gan, tế bào thận.

một ngày mỗi người thường ngày sở hữu thể dùng một cốc rau má, tương đương với khoảng 40 gram rau má trở lại, nhưng cũng không nên uống quá một tháng. ví như muốn tiêu dùng đợt sau thì cần nghỉ tối thiểu là nửa tháng rồi mới dùng tiếp.

tuy nhiên, Học viện Y tế tại Hoa Kỳ và châu Âu cũng đã đưa ra khuyến cáo rằng rau má mặc dầu an toàn nhưng không buộc phải dùng quá 6 tuần mà không mang chỉ định của thầy thuốcnhững người mắc bệnh gan hoặc sở hữu tiền sử các bệnh tổn thương da, ung thư ko bắt buộc dùng…

Nhận xét